De Franse vastgoedmarkt bevindt zich in een fase van herstructurering, waarin verschillende mechanismen tegelijk een rol spelen: stijgende hypotheekrentes, strengere criteria voor het verstrekken van leningen en regelgeving rond de energieprestaties van woningen. Wie deze mechanismen begrijpt, kan de huidige signalen beter duiden en ze niet verwarren met een gewone cyclus van stijgende of dalende prijzen.
Hypotheekrente: het mechanisme dat transacties afremt
De hypotheekrente bepaalt rechtstreeks hoeveel een huishouden kan lenen. Wanneer de rente stijgt, daalt het bedrag dat kan worden geleend bij gelijkblijvende maandlasten. Daardoor neemt het beschikbare aankoopbudget af.
De rente nadert al enkele maanden niveaus die sinds het begin van dit decennium niet meer zijn waargenomen. Die stijging drukt het aantal transacties: minder huishoudens krijgen hun financiering rond, en wie daar wel in slaagt, koopt vaak een kleinere of verder weg gelegen woning dan gepland.
Tegelijkertijd worden banken selectiever bij de beoordeling van aanvragen. Starters met een bescheiden inkomen worden het hardst getroffen, omdat hun eigen inbreng een kleiner deel van de aankoopprijs dekt. Wie deze ontwikkelingen van week tot week wil volgen, vindt op de nieuwspagina van Tout Immo de meest recente gegevens over financieringsvoorwaarden en prijzen per regio.

EPC en energieverslindende woningen: regelgeving die het aanbod verandert
Het diagnostic de performance énergétique (DPE) deelt elke woning in een klasse in, van A (zeer energiezuinig) tot G (zeer energieverslindend). Woningen met label F of G, vaak energieverslindende woningen genoemd, krijgen steeds vaker te maken met beperkingen voor verhuur.
Deze beperking heeft concrete gevolgen voor de huurwoningvoorraad. Een verhuurder van een woning met label G moet kiezen tussen renovatiewerkzaamheden uitvoeren of de woning van de huurmarkt halen. Die beslissing ligt niet altijd bij één eigenaar: in een appartementsgebouw moeten werkzaamheden aan de isolatie of de vervanging van het verwarmingssysteem door de algemene vergadering worden goedgekeurd.
De invloed van de vereniging van mede-eigenaars op energierenovatie
Wanneer een mede-eigenaar wil renoveren, maar de vereniging van mede-eigenaars collectieve werkzaamheden weigert (zoals gevelisolatie of de modernisering van de verwarmingsinstallatie), komt de eigenaar klem te zitten tussen een wettelijke verplichting en de praktische onmogelijkheid om eraan te voldoen. Een wetsvoorstel voorzag in uitzonderingen onder bepaalde voorwaarden voor zulke situaties, maar een dergelijke tekst moet nog de verschillende stappen van het wetgevingsproces doorlopen voordat die van kracht kan worden.
Ook de berekeningsmethode van het DPE is veranderd. Insee heeft vastgesteld dat de herziene berekeningsmethode het geschatte aandeel energieverslindende woningen in sommige gebieden wijzigt. Zo kan een woning een ander label krijgen zonder dat er werkzaamheden zijn uitgevoerd. Dat maakt het voor zowel kopers als verkopers lastiger om de markt goed te beoordelen.
Vastgoedprijzen in Frankrijk: grote verschillen tussen regio’s
Het is misleidend om te spreken van één Franse vastgoedmarkt. De vastgoedprijzen verschillen sterk van stad tot stad, en de trends in Parijs weerspiegelen niet die in middelgrote steden of landelijke gebieden.
Verschillende factoren verklaren deze verschillen:
- De verhouding tussen vraag en aanbod van woningen, die bijzonder gespannen is in metropolen waar bouwgrond steeds schaarser wordt.
- De economische aantrekkingskracht van een regio, die de bevolkingsstromen bepaalt en daarmee de druk op de bestaande woningvoorraad.
- Huurprijsregulering, die in sommige gebieden met een krappe woningmarkt van kracht is en invloed heeft op het rendement van verhuur en de keuzes van investeerders.
In gebieden waar huurprijsregulering samengaat met de beperkingen rond het DPE, krijgen verhuurders met een dubbele beperking te maken. De huurprijs is gemaximeerd en de woning moet een minimaal niveau van energieprestatie halen om op de markt te mogen blijven.
Veranderende zoekcriteria van kopers
Terugkerende hittegolven veranderen de prioriteiten van kopers. Thermische isolatie, ventilatie en zonwering worden steeds belangrijkere keuzecriteria. Een ligging op het zuiden, lange tijd als een voordeel beschouwd, kan in regio’s die het zwaarst door hittegolven worden getroffen nu juist bedenkingen oproepen.
Deze verschuiving in voorkeuren heeft rechtstreeks invloed op de waarde van woningen. Een goed geventileerd en tegen hitte beschermd appartement kan voor een hogere prijs worden verkocht dan een vergelijkbare woning op het zuiden zonder zonwering. Daarmee wordt een vanzelfsprekend geachte rangorde omgekeerd.

Wonen en koopkracht: een politiek thema geworden
Wonen is de grootste uitgavenpost van Franse huishoudens. Volgens een peiling van Odoxa in opdracht van BFM Business, Le Figaro Magazine en het netwerk Orpi is wonen de belangrijkste prioriteit van de Fransen als het om hun koopkracht gaat. Driekwart van de ondervraagden zegt bij het stemmen rekening te houden met de verkiezingsprogramma’s over wonen en vastgoed.
Dit resultaat wijst op een opvallende verandering. Wonen was traditioneel een minder belangrijk thema tijdens verkiezingscampagnes en moest het vaak afleggen tegen werkgelegenheid of veiligheid. Dat het onderwerp nu steeds meer aandacht krijgt, laat zien hoe groot de kloof is geworden tussen de inkomens van huishoudens en de kosten van huisvesting, zowel bij kopen als huren.
De combinatie van hoge hypotheekrentes, prijzen die in gebieden met een krappe woningmarkt hoog blijven en regelgeving voor oudere woningen zorgt ervoor dat huisvesting geleidelijk buiten bereik raakt van huishoudens met de laagste inkomens. Ook de middenklasse wordt hierdoor getroffen in grote metropolen, waar de woonlasten een steeds groter deel van het besteedbare inkomen opslokken.
De Franse vastgoedmarkt moet tegenwoordig vanuit drie samenhangende invalshoeken worden bekeken: de kosten van krediet, de energieprestaties van de woningvoorraad en de lokale prijsontwikkelingen. Geen van deze drie aspecten kan afzonderlijk worden geanalyseerd, omdat ze elkaar beïnvloeden en samen de voorwaarden voor toegang tot huisvesting veranderen.



